Loop je achter met het aflossen van je studieschuld, dan kan je gemeente dat straks te weten komen. De Tweede Kamer heeft dinsdag 29 september een wetsvoorstel aangenomen waarmee gemeenten, het UWV en de Sociale Verzekeringsbank meer gegevens mogen uitwisselen. Via een aangenomen amendement mag ook DUO aanhaken en informatie over studieschulden en betalingsachterstanden doorgeven. Het Hoger Onderwijs Persbureau bracht het nieuws op 1 oktober, onder meer via Erasmus Magazine.
Wat er verandert
Het idee achter de wet is dat gemeenten niet meer wachten tot iemand met geldproblemen zelf aanklopt. Dat gebeurt vaak te laat, of helemaal niet. Met meer gegevens kunnen gemeenten inwoners zelf benaderen als ze recht hebben op een toeslag, een voorziening of kwijtschelding, of als er schulden dreigen op te lopen.
ChristenUnie en D66 vonden dat DUO daar niet mocht ontbreken. In de toelichting op hun amendement noemen ze DUO “één van de grootste schuldeisers van Nederland”. Veel mensen met problematische schulden hebben ook een openstaande schuld bij DUO. Gemeenten en DUO zelf staan achter het plan, net als minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie. Een ruime meerderheid stemde voor. BBB wees in een stemverklaring op de risico’s voor privacy.
Het wetsvoorstel moet nog door de Eerste Kamer, en wanneer de gegevens echt gaan stromen, is nog niet bekend. Er verandert dus vandaag niets aan je situatie.
Waarom het eerder hulp dan straf is
Een melding bij de gemeente klinkt als iets waar je van schrikt, maar de gemeente wordt hier geen extra incassobureau. Het doel is juist dat je eerder wordt gewezen op hulp waar je recht op hebt, zoals schuldhulpverlening of bijzondere bijstand. Wij vinden dat een verstandige stap. Een achterstand bij DUO staat zelden op zichzelf. Wie zijn studieschuld niet kan betalen, loopt vaak ook achter met huur, zorgpremie of energie, en dan helpt het als iemand op tijd aan de bel trekt.
Tegelijk is de privacyzorg niet onterecht. Het gaat om gevoelige gegevens, en het is goed om te weten dat ze gedeeld kunnen worden. Wie het liever zelf regelt, kan dat ook gewoon blijven doen.
Wat je zelf al kunt regelen
Wacht niet tot de gemeente belt. Bij een achterstand bij DUO heb je zelf meer mogelijkheden dan veel oud-studenten denken.
- Neem contact op met DUO en vraag om een betalingsregeling voor de achterstand.
- Verdien je weinig, vraag dan een draagkrachtmeting aan. Je maandbedrag wordt dan aangepast aan je inkomen, soms tot nul.
- Binnen SF35 kun je aflosvrije periodes inzetten, maximaal vijf jaar in totaal, om even lucht te krijgen.
- Heb je meerdere schulden, meld je dan zelf bij je gemeente voor schuldhulpverlening. Dat is gratis.
Studeer je nog en wil je voorkomen dat het zover komt, kijk dan nu al hoeveel je leent. De rente gaat in 2027 naar bijna 2,7 procent, en wat dat per maand scheelt, rekenden we voor in ons stuk over de nieuwe DUO-rente. Ben je kamerhuurder en is je energierekening het probleem, dan kan het Noodfonds Energie een uitweg zijn.
