Een opleiding die zich master noemt, is niet automatisch een erkende master. Dat was altijd al zo, maar sinds een recente uitspraak van de Raad van State is het verschil een stuk lastiger te zien. Particuliere aanbieders mogen woorden als bachelor en master gewoon in de naam van een opleiding gebruiken, zolang ze niet doen alsof er een officiële graad aan vastzit. Wie nu een opleiding kiest, of twijfelt over een overstap, doet er goed aan zelf na te kijken wat hij precies koopt.
Wat de Raad van State besliste
In Nederland mag alleen een opleiding die is goedgekeurd door de NVAO, de kwaliteitsbewaker van het hoger onderwijs, een officiële bachelor- of mastergraad toekennen. De Inspectie van het Onderwijs las daarin ook een verbod op het woord zelf, en legde boetes op aan hogeschool NCOI en twaalf andere particuliere instellingen wegens misleiding. Die instellingen gingen in hoger beroep en kregen gelijk, meldt UKrant. De graad is beschermd, maar de wet zegt volgens de rechter te weinig over de naam van een opleiding.
In de praktijk betekent dat het volgende. Een aanbieder mag een diploma uitreiken met daarop een term als executive master of professional master, zolang duidelijk is dat er geen officiële mastergraad bij hoort. Wat niet mag, is een erkende opleiding nadoen (een bachelor verpleegkunde bijvoorbeeld) of schermen met erkenning door de overheid. Het kabinet betaalt de opgelegde boetes terug.
Onderwijsminister Rianne Letschert laat het daar niet bij. Ze wil met de inspectie bekijken of de normen in de wet verduidelijkt moeten worden, schrijft ook Cursor, het blad van de TU Eindhoven. Een wetswijziging ligt dus voor de hand, maar die is er nog niet. Studentenorganisaties LSVb en ISO waarschuwen intussen voor titelinflatie en een wildgroei aan opleidingen die zichzelf master noemen.
Waarom dit voor jou uitmaakt
Het verschil tussen een erkende en een niet erkende opleiding is meer dan een woord op een papiertje. Het bepaalt een paar dingen die je als student direct merkt.
- Studiefinanciering. DUO geeft alleen studiefinanciering voor een bachelor, master of associate degree aan een hogeschool of universiteit als de opleiding erkend is. Dat staat letterlijk in de voorwaarden van DUO. Geen erkenning betekent geen beurs, geen lening en geen studentenreisproduct.
- Doorstuderen. Een erkende master vraagt meestal een erkende bachelor als vooropleiding. Met een zelfbedachte bachelor sta je bij een universiteit niet automatisch in de rij.
- Je cv. Een werkgever die niet goed kijkt, ziet master staan. Een werkgever die wel goed kijkt, of een overheid die een officieel niveau eist, ziet het verschil wel.
Eerlijk is eerlijk, er zijn goede particuliere opleidingen die bewust geen accreditatie hebben, omdat ze korter of praktischer zijn. Daar is niets mis mee, zolang je weet wat je kiest. Het probleem zit in de namen die bijna hetzelfde klinken als een erkende graad. Mijn advies is daarom simpel, ga nooit af op de naam en altijd op het register.
Zo check je of een opleiding erkend is
Je hebt er een kwartier voor nodig, en het kan je jaren gedoe besparen.
- Zoek de opleiding op bij de NVAO. Op de site van de NVAO vind je per instelling welke opleidingen geaccrediteerd zijn en tot wanneer. Staat de opleiding er niet tussen, dan is er geen officiële graad.
- Let op de exacte naam en vorm. Een instelling kan een geaccrediteerde master hebben en daarnaast een gelijknamige cursus zonder accreditatie. Check of de naam, de vestiging en de vorm (voltijd, deeltijd of duaal) overeenkomen met wat in het register staat.
- Kijk naar het register van erkende opleidingen. Erkende opleidingen in het hoger onderwijs zijn geregistreerd in het centrale register RIO, de opvolger van het oude CROHO. Een opleiding met een eigen opleidingscode daarin is officieel erkend. Je school kan je die code geven.
- Vraag het zwart op wit. Mail de instelling met de vraag of je na afronding een wettelijk erkende bachelor- of mastergraad krijgt, en of je recht hebt op studiefinanciering. Een eerlijke aanbieder geeft daar een helder ja of nee op.
- Check het bij DUO. Twijfel je over je studiefinanciering, vraag het dan na bij DUO voordat je je inschrijft. Achteraf terugdraaien kost meer moeite dan vooraf bellen.
Signalen dat je beter even doorvraagt
Een paar dingen zijn op zichzelf niet verkeerd, maar wel een reden om het register te openen. Een toevoeging als executive, professional of international vóór het woord master. Een opleiding die alleen online of in een paar maanden te doen is. Een diploma dat wordt aangeprezen met woorden als internationaal erkend, zonder dat de NVAO wordt genoemd. En een aanbieder die niet direct kan zeggen of je studiefinanciering krijgt.
Ben je al begonnen aan een opleiding en twijfel je nu? Zoek dan eerst uit wat er op je eigen inschrijving staat. Studeer je voltijd aan een hogeschool of universiteit en ontvang je al studiefinanciering, dan heeft DUO de erkenning al getoetst. Gaat het om een particuliere cursus die je zelf betaalt, dan is het register je beste vriend. Voor wie twijfelt over geld en studiekeuze is het ook goed om te weten welke bezuinigingsopties op tafel liggen voor de studiefinanciering.
Tot de wet is aangepast, ligt de verantwoordelijkheid dus deels bij jou. Dat is niet eerlijk, maar wel de situatie op dit moment. Een kwartier zoeken in een register is een kleine moeite tegenover een diploma dat minder blijkt te zijn dan de naam belooft.
