Almere gaat belasting heffen op woningen die lang leegstaan. Vanaf 1 januari 2027 betaalt de eigenaar van een langdurig leegstaande woning daar tweeduizend euro per jaar. Dat meldt de Woonbond, die er eind augustus 2026 over schreef. Den Haag ging Almere voor.
Als je zelf al maanden op Kamernet zit te verversen, is de eerste vraag simpel: komen er hierdoor kamers bij? Het eerlijke antwoord is genuanceerder dan de kop doet vermoeden, maar het is ook niet niks.
Wat een leegstandsheffing precies is
Sinds 2026 mogen Nederlandse gemeenten belasting vragen voor een woning of gebouw dat langer dan een jaar leegstaat. Gemeenten bepalen zelf of ze het invoeren, wanneer het ingaat en hoe hoog het bedrag wordt. In Almere is dat dus tweeduizend euro per woning per jaar, ingaand op 1 januari 2027.
Het idee erachter is bewust simpel. Een leeg pand kost een eigenaar op dit moment weinig. Er zijn geen huurders die klagen, geen onderhoudsvragen, geen gedoe. Wie speculeert op een hogere verkoopprijs heeft er zelfs baat bij: een woning zonder huurder brengt bij verkoop vaak meer op dan eentje met huurder erin. Een heffing draait die rekensom om. Zodra leegstand geld kost, wordt verhuren of verkopen ineens aantrekkelijker.
De Woonbond wijst erop dat dit in Vlaanderen al langer bestaat, en dat eigenaren daar hun pand inderdaad sneller verhuren of in gebruik nemen zodra leegstand geld gaat kosten. Dat is het beste bewijs dat er is, en het is buitenlands bewijs. Nederland moet het nog laten zien.
Hoeveel woningen gaat dit om
Volgens de Landelijke Monitor Leegstand van het CBS, die de Woonbond aanhaalt, staan er in Nederland ongeveer 30.000 woningen langdurig leeg. Zet dat naast het bekende cijfer van het tekort aan studentenkamers en je ziet meteen waarom dit niet je hele probleem oplost, maar ook waarom het niet te verwaarlozen is. Wij schreven eerder over het tekort van 20.000 studentenkamers en waar de nood het hoogst is.
Waarom je er als kamerzoeker weinig van gaat merken
Hier komt de nuchtere kant. Drie dingen zitten in de weg.
Ten eerste: leegstand zit niet waar jij zoekt. Langdurig leegstaande woningen staan zelden midden in een studentenwijk in Utrecht of Groningen. Ze staan vaker in krimpgebieden, in panden met een gebruiksprobleem, of het zijn woningen die vastzitten in een erfenis of een verbouwing die stilligt.
Ten tweede: een woning die vrijkomt, is nog geen kamer. Als een eigenaar zijn pand vanwege de heffing gaat verhuren, kiest hij zelden voor vijf studenten met een gedeelde keuken. Kamerverhuur vraagt in de meeste gemeenten een omzettingsvergunning, en die zijn schaars.
Ten derde: Almere is Almere. Het is een grote stad met een groeiende woningvoorraad, maar het is geen klassieke studentenstad. Voor de meeste kamerzoekers is dit dus vooral een signaal, geen aanbod.
Waarom het toch de moeite waard is
Het interessante aan deze maatregel is niet Almere op zichzelf, maar dat het de tweede gemeente is. Zodra er twee zijn, komen er meer. Amsterdam, Utrecht, Haarlem, Roosendaal, Lopik en Rijswijk hebben volgens de Woonbond al wel regels tegen leegstand, maar dat is iets anders: daar moeten eigenaren leegstand melden en riskeren ze een boete als ze dat niet doen. Een meldplicht is administratie, een heffing is een prijskaartje. Dat verschil is precies waar het om draait.
Als steden met veel studenten dit overnemen, kan het wel gaan tellen. Niet als bron van nieuwe kamers, maar als extra reden voor eigenaren om een pand niet jarenlang leeg te laten staan terwijl jij zestig hospiteeravonden verderop nog niks hebt.
Wat jij kunt doen als je leegstand ziet
Dit is het stukje waar je zelf iets in handen hebt. Loop je al maanden langs hetzelfde pand met een dichtgeplakte brievenbus en een tuin die niemand doet, meld het dan bij je gemeente. Geef het adres door en schrijf erbij waarom je denkt dat er niemand woont: geen licht, geen post gehaald, gordijnen die nooit bewegen. De gemeente kan onderzoeken of het klopt en of de eigenaar in actie moet komen.
Je kunt het pand daarnaast op de kaart van Wasted Spaces zetten, een open kaart waarop iedereen leegstaande gebouwen kan melden. Die organisatie kan zelf geen boetes opleggen, dat blijft aan de gemeente, maar het maakt zichtbaar hoeveel er ongebruikt staat terwijl jij zoekt. En zichtbaarheid is in dit dossier het halve werk.
Ondertussen verandert er aan je zoektocht van deze maand niets. De heffing gaat in 2027 in, en de eerste effecten zie je pas als eigenaren hun aanslag krijgen. Blijf dus gewoon jagen, maar weet dat de druk op leegstaande panden langzaam oploopt.
