Wie ’s avonds laat van de borrel, de training of een bijbaan naar zijn kamer fietst, doet dat meestal zonder er bij na te denken. In Delft is dat de afgelopen maanden anders geworden. Op donderdagavond 24 september fietsten ruim driehonderd mensen, vooral studenten, in een optocht door de stad tegen onveiligheid op straat. Dit stuk gaat over wat je zelf kunt doen als je in het donker naar huis moet, en hoe melden bij de politie en bij je eigen onderwijsinstelling werkt.
Wat er in Delft speelt
Volgens NOS volgt het protest op een reeks zaken waarbij vrouwen rond het natuurgebied Delftse Hout werden mishandeld en aangerand. De slachtoffers zaten op de fiets toen ze werden aangevallen, en daarom kozen de studentenorganisaties voor een fietstocht. Ook de donderdag was bewust gekozen, omdat veel studenten dan uitgaan. Tien dagen eerder werd een 19-jarige man uit Delft aangehouden die volgens de politie heeft bekend. Hij blijft voorlopig in voorarrest.
Een verdachte die vastzit maakt de straat niet vanzelf weer vertrouwd, en dat is precies waar het protest over ging. Wat me opvalt is dat het hier gaat om iets wat bijna elke student doet, namelijk fietsen naar een vereniging en weer terug. Daar hoort geen draaiboek voor nodig te zijn, maar een paar gewoontes maken wel verschil.
Wat je zelf doet als je laat naar huis fietst
Geen van deze tips legt de verantwoordelijkheid bij jou. Wie iemand aanvalt is de schuldige, punt. Maar zolang de route naar je kamer niet overal verlicht en druk is, helpt het om een paar dingen standaard te regelen.
- Fiets samen. De Delftse burgemeester adviseerde dat eerder al, en het is het simpelste wat werkt. Spreek met huisgenoten of mensen van je vereniging af dat je samen vertrekt, ook als dat betekent dat je tien minuten langer blijft.
- Kies de verlichte route, niet de kortste. Een fietspad door een park of langs een donkere singel scheelt een paar minuten, een drukkere weg met lantaarns en huizen voelt vaak veiliger en is dat ook.
- Deel je locatie. Zet in een groepsapp met huisgenoten tijdelijk je live locatie aan zodra je vertrekt, en stuur een berichtje als je binnen bent. Het kost niets en iemand weet waar je bent.
- Houd je telefoon bereikbaar, niet in je hand. Een opgeladen telefoon in je jaszak is handig, met oordopjes in en je ogen op het scherm hoor en zie je minder.
- Zorg dat je fiets in orde is. Werkende verlichting en goede remmen klinken als een ouderwets advies, maar met een lekke band midden in de nacht sta je stil op een plek die je niet hebt gekozen.
- Vertrouw op je gevoel. Klopt iets niet, stap dan af bij een tankstation, een snackbar of een huis waar licht brandt, of bel iemand op en blijf praten tot je thuis bent.
In een studentenhuis kun je hier ook samen afspraken over maken, net als over de afwas of de huur. Hoe je dat aanpakt zonder dat het een regeltjeshuis wordt, lees je in ons stuk over afspraken maken met je huisgenoten.
Waar je iets meldt
Veel studenten twijfelen of iets ernstig genoeg is om te melden. Iemand die je een stuk achtervolgt, een auto die naast je blijft rijden, iemand die je vastpakt. Het antwoord is dat de politie juist ook zulke meldingen wil hebben, omdat losse meldingen samen een patroon laten zien. In de Delftse zaak ging het ook om meerdere voorvallen die pas samen een beeld vormden.
| Situatie | Waar je terechtkunt |
|---|---|
| Je bent nu in gevaar of het gebeurt op dit moment | 112 |
| Het is voorbij, maar je wilt aangifte doen of iets melden | Politie via 0900-8844 of politie.nl |
| Je weet iets maar wilt anoniem blijven | Meld Misdaad Anoniem, 0800-7000 |
| Je bent aangerand of verkracht, of je twijfelt of dat zo was | Centrum Seksueel Geweld, 0800-0188, dag en nacht |
| Het gebeurde op of rond de campus, of je hebt steun nodig bij je studie | Vertrouwenspersoon of studentendecaan van je universiteit of hogeschool |
Een melding is iets anders dan een aangifte. Met een melding laat je de politie weten dat er iets is gebeurd. Met een aangifte vraag je de politie om een strafbaar feit te onderzoeken, en dat is nodig als je wilt dat een dader vervolgd wordt. Je kunt eerst melden en later alsnog aangifte doen. Bij seksueel geweld is het verstandig om snel contact op te nemen met het Centrum Seksueel Geweld, ook als je nog niet weet of je aangifte wilt doen. Daar helpen ze je met medische zorg en met die keuze.
Wat je universiteit of hogeschool kan doen
Elke universiteit en hogeschool heeft vertrouwenspersonen voor studenten. Zij doen geen onderzoek naar een dader op straat, dat is aan de politie, maar ze helpen je wel verder. Denk aan een gesprek, hulp bij het regelen van uitstel als je even niet kunt studeren, of een doorverwijzing naar psychologische hulp. Je vindt ze meestal op het intranet onder kopjes als sociale veiligheid of vertrouwenspersoon. Ook de studentendecaan is een goed adres als een nare ervaring je studie raakt.
Studentenverenigingen en studentenorganisaties kunnen ook iets doen, en in Delft zie je dat gebeuren. Ze kunnen samen fietsen organiseren na activiteiten, bij de gemeente aandringen op betere verlichting op vaste routes en er gewoon over blijven praten. Dat laatste is misschien het belangrijkst. Wie weet dat de rest van het huis of de vereniging het serieus neemt, meldt sneller.
Heb je het idee dat de omgeving van je kamer zelf onveilig is, bijvoorbeeld door een kapotte buitenlamp, een voordeur die niet sluit of een donkere fietsenstalling, dan is dat een zaak voor je verhuurder. Maak er een schriftelijk verzoek van, met een foto erbij. Een deur die niet in het slot valt is een gebrek dat de verhuurder moet verhelpen, net als een slot dat niet werkt.
