Kom je door een storing in het slot je eigen pand niet in, dan ligt de verantwoordelijkheid bij de verhuurder. Hij moet ervoor zorgen dat je je woning kunt gebruiken, en een toegangssysteem dat het niet doet, hoort daar gewoon bij. Anders ligt het als je telefoon leeg is. Dan is het in eerste instantie jouw probleem, behalve als de verhuurder je geen redelijk alternatief geeft.
Dat onderscheid is nu actueel in Utrecht. DUB, het nieuwsplatform van de Universiteit Utrecht, beschrijft hoe bewoners van een SSH-complex in de wijk Wisselspoor regelmatig buiten staan. De deuren van de hoofdingang, de fietsenstalling en de tussendeuren gaan open met een app op een telefoon met NFC-chip. Wie een telefoon zonder die chip heeft, kan een fysieke sleutelhanger aanvragen, maar die krijg je alleen als je bij een medewerker aantoont dat je echt geen geschikte telefoon hebt. Volgens bewoners werkte het systeem maandenlang slecht, stonden er deuren open om toch naar binnen te kunnen, en zaten mensen zelfs opgesloten. SSH erkent in het stuk dat er in Wisselspoor meerdere storingen zijn geweest. Volgens de huisvester hebben in totaal zo’n 3000 bewoners op zeventien locaties met dit soort sloten te maken, ook in Groningen.
Wie draait ervoor op
In het huurrecht heet alles wat je woongenot vermindert en niet aan jou te wijten is een gebrek. Een voordeur die niet opengaat, is daar een schoolvoorbeeld van. De verhuurder moet een gebrek op jouw verzoek verhelpen, tenzij dat onmogelijk is of onredelijk veel kost. Voor een slot dat de toegang tot je eigen kamer blokkeert, is dat laatste nauwelijks voor te stellen.
Schadevergoeding is een stap verder. Die kun je vragen als het gebrek de verhuurder te verwijten valt, bijvoorbeeld omdat hij al lang wist dat het systeem hapert en er niets aan deed. Dat is waarom de meldingen zo belangrijk zijn die de bewoners in Wisselspoor volgens DUB in het begin met tien tot vijftien per week deden. Elke melding is een bewijs dat de verhuurder het wist.
| Situatie | Bij wie ligt het | Wat je doet |
|---|---|---|
| Storing in slot, deur of bekabeling | Verhuurder | Direct melden, datum en tijd noteren, foto of schermafbeelding van de foutmelding bewaren |
| Storing die al vaker gemeld is | Verhuurder, en mogelijk schadeplichtig | Kosten zoals een taxi of overnachting bewaren en schriftelijk terugvragen |
| Telefoon leeg of kwijt | In eerste instantie jij | Bij de verhuurder schriftelijk om een fysieke sleutel of tag vragen, met je reden |
| App werkt niet op jouw toestel | Verhuurder moet een alternatief bieden | Laten vastleggen dat je toestel niet werkt en een tag aanvragen |
Wat je van de verhuurder mag vragen
Begin altijd schriftelijk. Een belletje naar het spoednummer is nodig om die avond binnen te komen, maar een mail achteraf met datum, tijd, welke deur en hoe lang je buiten stond, is wat later telt. Wie weleens met een lekkage of schimmel te maken had, kent dat principe al uit ons stuk over vocht en schimmel op je studentenkamer. Het geldt hier net zo.
Wordt het probleem niet opgelost, dan kun je bij de Huurcommissie terecht voor een tijdelijke huurverlaging. De gebrekencheck van de Huurcommissie laat zien of jouw probleem als gebrek geldt, wie het moet oplossen en wanneer je een zaak kunt starten. De verhuurder moet eerst de kans krijgen om het te herstellen, dus hoe eerder je schriftelijk meldt, hoe eerder die termijn loopt.
Doe het bij voorkeur samen. Een melding van één bewoner is een klacht, twintig meldingen uit hetzelfde gebouw zijn een patroon. In Utrecht gaat bewonersorganisatie Boks eind deze maand met SSH en het woonbestuur van Wisselspoor om tafel. Boks wil een bereikbaar oplaadpunt voor telefoons in de panden, de keuze voor een betaalbare fysieke sleutelhanger en mogelijk een stop op deze sloten in nieuwe SSH-gebouwen.
De lege telefoon is het echte probleem
Hier zit wat mij betreft de zwakke plek van het hele systeem. Een storing kun je de verhuurder aanrekenen, een lege accu niet. Maar wie de sleutel van je huis in je telefoon stopt, maakt je telefoon tot iets wat je nooit meer leeg mag laten lopen, ook niet na een lange avond of een nachtdienst. Een student in het DUB-stuk zegt dat ze het vreemd vindt om dat te eisen op een moment waarop we juist minder aan onze telefoon willen hangen, en daar heeft ze gelijk in.
SSH zegt dat een fysieke sleutelhanger het hele idee van een sleutelloos systeem ondermijnt. Dat voordeel ligt vooral bij de beheerder, die nieuwe bewoners op afstand toegang kan geven. Het risico ligt bij de huurder die om twee uur ’s nachts voor een dichte deur staat. Dat een andere corporatie het wel anders kan, blijkt uit Enschede. Veste Wonen besloot na overleg met studenten dat huurders naast of in plaats van de app ook een fysieke tag kunnen kiezen, nadat er Kamervragen over waren gesteld.
Woon je in een pand met zo’n slot, dan zijn er een paar dingen die je vandaag al kunt doen.
- Vraag schriftelijk om een fysieke sleutel of tag en noem je reden, ook als je een geschikte telefoon hebt. Een afwijzing op papier helpt je later.
- Houd een kleine powerbank in je jas of tas voor de avonden dat het laat wordt.
- Spreek met je huisgenoten of gangbewoners af wie je kunt appen als je buiten staat, en zet het nummer van de storingsdienst in je telefoon en op papier.
- Meld elke storing, ook als die na een paar minuten voorbij was. Juist de kleine storingen laten zien hoe vaak het misgaat.
Een deur waar je met je eigen sleutel doorheen kunt, is geen luxe maar het minste wat een huurwoning moet bieden. Dat een systeem nieuw is, verklaart de kinderziektes, maar het maakt ze niet jouw probleem.
