Wie afstudeert, wil vaak van een kamer met gedeelde keuken naar een eigen studio of klein appartement. Precies die stap loopt steeds vaker vast. NU.nl sprak op 26 september met experts over het Actieplan Versnelling Woningbouw van het kabinet, en hun boodschap is dat meer en sneller bouwen alleen niet genoeg is. Om de woningmarkt weer in beweging te krijgen, zijn er vooral meer middenhuurwoningen nodig. Voor starters is dat geen abstract beleidsverhaal. Het bepaalt of je na je studie verder kunt, of dat je nog jaren op je studentenkamer blijft zitten.
Wat middenhuur is en waarom het ontbreekt
Middenhuur is het segment tussen sociale huur en de dure vrije sector. Sinds de Wet betaalbare huur op 1 juli 2024 inging, valt een woning daaronder als ze volgens het puntenstelsel tussen 144 en 186 punten scoort, legt de Rijksoverheid uit. Voor die woningen geldt een maximale huur, net als in de sociale huur.
Voor een starter met een eerste salaris is dit het segment waar je logisch uitkomt. Je verdient vaak te veel voor een sociale huurwoning of staat nog niet lang genoeg ingeschreven, en een woning in de vrije sector kost een groot deel van je inkomen. Middenhuur is dan de tussenstap. Juist die stap is smal geworden. Er wordt te weinig van gebouwd, en volgens de experts in het stuk van NU.nl ontstaat daardoor een opstopping die door de hele markt heen voelbaar is.
Waarom dit jou als afgestudeerde raakt
Doorstroming werkt als een ketting. Iemand die uit een middenhuurwoning verhuist naar een koophuis, maakt ruimte voor een starter. Die starter laat een studio of kamer achter voor de volgende. Komt er bovenaan niets bij, dan staat de hele rij stil. Het gevolg zie je in studentensteden. Afgestudeerden blijven langer op hun kamer wonen, en nieuwe eerstejaars vinden moeilijker iets.
Daar komt bij dat veel studentenkamers onder een campuscontract vallen. Volgens de Rijksoverheid is dat een doelgroepcontract. De verhuurder mag het beëindigen als je niet meer tot de doelgroep hoort, bijvoorbeeld omdat je bent afgestudeerd en aan het werk gaat. Je kunt dus niet eindeloos blijven zitten, terwijl het volgende adres nog niet in zicht is. Ik vind dat eerlijk gezegd de wrangste kant van dit verhaal. Het systeem rekent erop dat je doorschuift, maar de plek waar je naartoe moet, is er te weinig.
Het Actieplan Versnelling Woningbouw moet vooral meer woningen opleveren. Of daar genoeg middenhuur tussen zit, is precies waar de experts hun twijfels over hebben. En zelfs als er nu meer wordt gebouwd, duurt het jaren voordat je daar als huurder iets van merkt.
Wat je nu al kunt doen
Je kunt de woningmarkt niet in je eentje vlottrekken, maar je kunt wel zorgen dat je klaarstaat als er iets vrijkomt.
- Schrijf je nu in bij WoningNet of de regionale woningzoekendenorganisatie, ook als je nog studeert. Bij sociale huur telt vaak je inschrijfduur, en elk jaar wachten begint pas als je ingeschreven staat. Vergeet ook niet om je inschrijving te verlengen, anders raak je die jaren kwijt. Hoe dat precies zit, lees je in ons stuk over inschrijftijd die verloren gaat.
- Kijk naar jongerenwoningen. Voor jongeren tot en met 27 jaar bestaan er jongerencontracten. Die zijn tijdelijk, maar kunnen een goede brug zijn tussen je kamer en een vaste woning.
- Check de huur van een middenhuurwoning. Voor woningen tussen 144 en 186 punten geldt een maximale huurprijs. Vraagt een verhuurder meer, dan kun je dat laten toetsen. Hoe je je punten narekent, staat in ons artikel over wat een verhuurder mag vragen bij een nieuwe bewoner.
- Weet wat je contract zegt. Heb je een campuscontract, vraag dan na hoeveel tijd je verhuurder je geeft na je afstuderen. Dan weet je hoe lang je de tijd hebt om iets anders te vinden.
- Zoek breder dan je studiestad. In steden met veel studenten is de druk het grootst. Een baan of woning net buiten de stad kan de stap een stuk makkelijker maken.
Wat je van de politiek kunt verwachten
Het kabinet heeft de plannen voor meer woningbouw op tafel gelegd, en ook op Prinsjesdag ging het over wonen. Maar de experts zijn duidelijk dat het niet alleen om aantallen gaat. Het gaat om wat er wordt gebouwd en voor wie. Zolang middenhuur achterblijft, blijft de stap van kamer naar studio lastig, hoe goed je ook je best doet.
Mijn advies is daarom nuchter. Zorg dat je ingeschreven staat, ken je rechten en begin eerder met zoeken dan je denkt dat nodig is. Dan heb je de beste kaarten als er wel iets vrijkomt.
