Van alle plannen die het kabinet gisteren presenteerde, is er één die rechtstreeks over kamers gaat. Niet over huurtoeslag, niet over de huurprijs, maar over de bouw van woningen met een gedeelde keuken of badkamer. Daar gaat 450 miljoen euro extra naartoe. Dat is voor deze site het echte nieuws van Prinsjesdag, en het staat in vrijwel geen enkel portemonnee-overzicht.
450 miljoen voor woningen met een gedeelde keuken
In het woonpakket dat de rijksoverheid bekendmaakte, wordt de bestaande Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen omgebouwd tot een objectsubsidie voor woningen met gedeelde voorzieningen, zoals een badkamer of keuken. Die woningen zijn volgens het ministerie bijvoorbeeld geschikt voor studenten. Er komt 450 miljoen euro extra voor beschikbaar en gemeenten krijgen maximaal 9.000 euro per woning.
Dat is een ander soort maatregel dan een toeslag. Een subsidie per woning verlaagt jouw huur niet volgende maand, maar maakt het voor een gemeente of corporatie rendabel om een pand met zes kamers en een gemeenschappelijke keuken neer te zetten in plaats van drie appartementen. Juist die woonvorm is de afgelopen jaren vaak weggevallen, omdat er per vierkante meter minder aan te verdienen viel. Als deze regeling doet wat hij belooft, merk je dat pas over een jaar of twee in het aanbod, en dan in het aanbod van hele kamers en niet in je huidige huurprijs.
Het pakket is groter dan alleen dat bedrag. Er gaat 7 miljard euro naar woningbouw tot en met 2035, waarvan bijna 1 miljard voor grootschalige bouwlocaties, gemeenten krijgen 7.000 euro per betaalbare woning uit de Realisatiestimulans en woningcorporaties krijgen door de maatregelen ongeveer 28 miljard euro extra investeringscapaciteit. Minister Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening vat het samen met “Iedereen verdient een dak boven z’n hoofd”. Dat is een zin waar geen kamerzoeker het mee oneens zal zijn en waar hij voorlopig ook niets voor terugkrijgt.
Huurtoeslag: het onderscheid dat blijft
Voor de huurtoeslag verandert er voor kamerbewoners niets, en dat is zelf het nieuws. Wie een zelfstandige woning huurt, met eigen keuken en badkamer, krijgt volgend jaar volgens de Nibud-berekening iets meer huurtoeslag. Wie een kamer huurt met gedeelde voorzieningen, heeft daar geen recht op. Dat verschil zit al jaren in het systeem en er is gisteren niets aan gedaan.
De gekke uitkomst daarvan is dat het kabinet met de ene hand geld steekt in het bouwen van woningen met gedeelde voorzieningen, terwijl de bewoners van precies die woningen met de andere hand buiten de belangrijkste huurregeling van het land blijven staan. Dat is geen kwaadwillendheid maar een systeem dat op zelfstandige woningen is gebouwd. Het blijft alleen wel schuren.
Wat er naast je huur duurder wordt
De rest van de plannen raakt je vooral via je vaste lasten. NU.nl zette de belangrijkste veranderingen op een rij. De zorgpremie gaat naar verwachting ongeveer 10 euro per maand omhoog: het kabinet rekent voor 2027 op een gemiddelde premie van zo’n 197 euro per maand voor de basisverzekering. Definitief is dat niet, want verzekeraars stellen hun premies zelf vast en maken die uiterlijk in november bekend.
Het eigen risico gaat van 385 naar 400 euro. De eerder geplande verhoging met 60 euro gaat volgend jaar niet door; wat er nu gebeurt is een aanpassing aan de prijzen. En de belasting op leidingwater stijgt met 10 cent per 1.000 liter, wat voor een gemiddeld huishouden neerkomt op ongeveer 10 euro per jaar extra. In een studentenhuis deel je die post, dus per bewoner praat je over kleingeld, maar het komt wel bovenop een energierekening die al onder druk staat door de nettarieven. Hoe die uitpakken als je all-in huurt, staat in ons stuk over de nettarieven van 2027.
Onder de streep daalt de gemiddelde koopkracht in 2027 met 0,1 procent. Voor werkenden is dat 0,2 procent, gepensioneerden gaan er 0,3 procent op vooruit. Het kabinet trekt ruim 1,5 miljard euro uit om de koopkracht te ondersteunen en haalt daarmee dus niet iedereen boven nul.
Wat je hier nu mee doet
Drie dingen. Controleer of je woonruimte zelfstandig is, want als dat zo is en je vraagt geen huurtoeslag aan, laat je het meeste geld van alle maatregelen liggen. Zet daarnaast in je begroting voor januari een post extra klaar voor de zorgpremie en het eigen risico, want die twee komen vrijwel zeker en ze komen tegelijk. En houd bij je zoektocht in de gaten of jouw gemeente iets met die objectsubsidie gaat doen; dat is het soort besluit dat bij de gemeenteraad langskomt en dat je in lokale media terugziet.
En zoals altijd: hier staat nog niets vast. De Tweede en Eerste Kamer moeten met de begroting instemmen, en de coalitie heeft in de Tweede Kamer geen meerderheid. Wat we maandag verwachtten, schreven we op in onze vooruitblik; wat er overblijft, weten we pas als er is gestemd.
