Je zet je oude fiets of bureaustoel online te koop, een koper stuurt je een linkje om de betaling te bevestigen, en een uur later is er geld van je rekening verdwenen. Tot nu toe kon je bank dan zeggen dat het je eigen schuld was, omdat je je inloggegevens had ingevuld op een nepsite. Daar heeft het Europees Hof van Justitie op 15 oktober 2026 een streep door gezet. Wat het Hof precies besliste, wat het betekent als je nu geld kwijt bent en waar de uitspraak juist niet over gaat, lees je hieronder.
Wat het Hof besliste
De zaak kwam uit Polen. Een vrouw bood volgens het persbericht van het Hof iets te koop aan op een online verkoopplatform. Een zogenaamde koper stuurde haar een link die van dat platform leek te komen. Die bracht haar op een site die eruitzag als die van haar bank, en daar vulde ze haar inloggegevens in. De oplichter maakte daarna ongeveer 700 euro van haar rekening over naar zijn eigen rekening. Ze meldde het de volgende dag, maar haar bank weigerde te betalen. Ze zou grof nalatig zijn geweest, omdat ze haar beveiligingsgegevens niet goed had beschermd.
Het Hof zegt dat dat zo niet werkt. Bij een betaling die jij niet hebt goedgekeurd, moet de bank het geld meteen terugstorten, uiterlijk aan het eind van de volgende werkdag nadat je het hebt gemeld. Dat geldt ook als de bank vindt dat je slordig bent geweest. Er is maar een uitzondering, en dat is als de bank redelijke gronden heeft om te vermoeden dat jij zelf fraude pleegt en dat schriftelijk meldt bij de toezichthouder.
Belangrijk is wel de tweede stap. Het Hof scheidt het terugbetalen van de vraag wie uiteindelijk voor de schade opdraait. De bank betaalt eerst. Daarna mag ze het geld van jou terugvragen, maar alleen als zij bewijst dat je opzettelijk of grof nalatig hebt gehandeld. De bewijslast ligt bij de bank en niet bij jou. Volgens het Hof hoort een klant niet eerst een dure procedure te hoeven voeren om zijn geld terug te krijgen.
Je krijgt je geld dus eerst terug, ook als je een fout hebt gemaakt. Of je het mag houden, hangt ervan af of de bank grove nalatigheid kan aantonen. Dat is een flinke verbetering, want je staat niet meer weken rood terwijl je met je bank discussieert over wie er schuld heeft.
Wat dit in Nederland verandert
De uitspraak gaat over de Europese regels voor betaaldiensten, en die gelden in heel de EU, dus ook hier. In Nederland staan ze in het Burgerlijk Wetboek. Een Nederlandse bank mag de terugbetaling dus ook niet meer weigeren omdat ze vindt dat je slordig was. De Nederlandse Vereniging van Banken liet volgens TPO weten dat ze de uitspraak gaat bestuderen. Ook NU.nl berichtte erover.
En de lat voor grof nalatig ligt in Nederland al hoger dan veel mensen denken. In april 2026 besliste de Commissie van Beroep van Kifid, het klachteninstituut voor financiele diensten, in een zaak over bankhelpdeskfraude dat je pas grof nalatig bent als je je bewust bent van het risico en toch doorgaat. Wie door een nepmedewerker zo is ingepakt dat hij echt denkt met zijn bank te praten, is dat meestal niet. Samen met het arrest van het Hof betekent dat dat een bank het geld na het terugstorten niet zomaar weer bij je kan ophalen.
Waar het arrest niet over gaat
Dit is het stuk dat in veel berichten wegvalt, en het is voor jou het belangrijkste. De uitspraak gaat over niet-toegestane betalingen. Dat zijn betalingen die de oplichter zelf doet met jouw gegevens, zoals in de Poolse zaak. Bij een bekende variant van bankhelpdeskfraude belt een nepmedewerker je op, en maak je op zijn aanwijzing zelf geld over naar een zogenaamde veilige rekening. Dan heb jij de betaling goedgekeurd, en dan valt die buiten deze regel. Ook de Kifid-zaak uit april ging over betalingen die de fraudeur deed met de codes die hij had losgekregen.
Heb je zelf overgemaakt, meld het dan toch meteen bij je bank. Hoe sneller je meldt, hoe meer de bank nog kan proberen, en ook dan kijkt ze per geval wat er mogelijk is. Alleen het recht op terugbetaling binnen een werkdag heb je dan niet.
Wat je doet als het je overkomt
Het Hof koppelt de snelle terugbetaling aan een voorwaarde, namelijk dat je het zonder onnodige vertraging meldt. Snelheid is dus je beste bescherming.
- Bel je bank direct via het nummer op je bankpas of in de app, niet via een nummer uit een sms of mail. Laat je pas en internetbankieren blokkeren.
- Vraag om terugbetaling van de betaling die jij niet hebt gedaan en zeg erbij dat je die gemeld wilt hebben. Doe het daarna ook schriftelijk of in de app, zodat je de datum kunt aantonen.
- Doe aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk. Bewaar screenshots van de berichten en de link.
- Weigert de bank met het argument dat je nalatig was, verwijs dan naar het arrest van het Hof van 15 oktober 2026 in zaak C-70/25. Komt je bank niet over de brug, dan dien je eerst een klacht in bij de bank zelf en daarna bij Kifid.
Voorkomen blijft natuurlijk beter. Bij verkopen via een platform hoef je als verkoper nooit ergens in te loggen om geld te ontvangen. Een koper die je een betaallink stuurt, is dus meteen verdacht. Mails die je universiteit lijken te sturen werken met dezelfde truc, zoals je leest in ons stuk over spearphishing bij je universiteit. En wie een kamer zoekt, komt hetzelfde soort oplichters tegen bij nepadvertenties op sociale media, waar je vaak eerst borg moet overmaken. Daar helpt dit arrest je niet, want die betaling doe je zelf.
