Bijna zes op de tien masterscripties van het afgelopen jaar bevatten tekst die door een chatbot is geschreven. Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws, dat op 15 oktober naar buiten kwam en door universiteitsbladen als UKrant, Erasmus Magazine en Cursor werd opgepikt. Zit je zelf in je scriptiejaar, dan is vooral de reactie van de minister de moeite waard.
Wat RTL onderzocht
RTL Nieuws analyseerde honderden masterscripties van twaalf universiteiten. Alleen de VU Amsterdam en de Universiteit Maastricht ontbreken, omdat hun scripties niet online staan, schrijft UKrant. In 59 procent van de scripties vond RTL sporen van generatieve AI. Bij 14 procent kwam meer dan de helft van de tekst van een chatbot, en 6 procent leek vrijwel helemaal door AI geschreven.
Voor de analyse gebruikte RTL de detectietool Pangram, die patronen herkent die vaker in teksten van ChatGPT, Claude en Gemini voorkomen. Er zijn twee kanttekeningen. RTL scande per scriptie steeds drieduizend woorden, terwijl een masterscriptie meestal tussen de tien- en twintigduizend woorden telt. En volgens wetenschappers is Pangram juist voorzichtig, waardoor het echte aandeel eerder hoger dan lager zou liggen. Het Amsterdamse universiteitsblad Folia vond eerder met dezelfde tool AI in 48 van de 50 onderzochte bachelorscripties economie en bedrijfskunde.
Wat dit voor jouw scriptie betekent
Onderwijsminister Rianne Letschert noemt het fraude als een student een scriptie volledig door AI laat schrijven. Ze vindt dat instellingen moeten nagaan of ze daar genoeg op controleren. Dat is het deel dat jou raakt. Verwacht dat opleidingen strenger gaan kijken, en dat een AI-check vaker onderdeel wordt van de beoordeling.
Tegelijk is een check geen bewijs. Een detector berekent een kans op basis van stijl, en dat kan ook bij eigen werk een hoge score geven. Hoe dat zit en wat je doet als je onterecht wordt verdacht, lees je in ons stuk over hoe betrouwbaar AI-checks zijn.
Wat wel en niet mag, verschilt per instelling en soms per opleiding. De minister heeft het over een scriptie die volledig door AI is gemaakt. Of je AI mag gebruiken voor taalcorrectie of om te brainstormen, bepalen de regels van jouw opleiding. Daar kun je jezelf het best tegen indekken.
- Zoek de AI-richtlijn van je faculteit op, en lees het examenreglement van je opleiding. Daar staat wat als fraude geldt.
- Vraag je scriptiebegeleider aan het begin wat er mag, en leg het antwoord vast in een mail.
- Bewaar je versiegeschiedenis, aantekeningen en bronnen. Daarmee laat je zien hoe je tekst is ontstaan.
- Gebruik je AI, zeg dan waarvoor. Veel opleidingen vragen dat in de methodesectie of een verantwoording.
Het onderzoek laat vooral zien dat scripties en AI niet meer los van elkaar te zien zijn. Wie open is over hoe hij werkt en zijn tussenstappen bewaart, staat sterker dan iemand die hoopt dat het niet opvalt. Eerder schreven we ook over het watermerk in ChatGPT-teksten en of je docent dat ziet.
