Nibud: uitwonende studenten komen minder goed rond, dit zijn de knelpunten

Student aan een bureau op zijn kamer die zijn maandbudget doorrekent

Een student heeft gemiddeld 1127 euro per maand nodig om rond te komen, 107 euro meer dan twee jaar geleden. En wie op kamers woont, heeft het iets zwaarder dan in 2024. Dat blijkt uit het tweejaarlijkse studentenonderzoek van het Nibud, waarover DUB op 6 oktober 2026 schreef. Het Nibud ondervroeg bijna 2100 hbo- en wo-studenten. Wij zochten uit waar het geld van een uitwonende student heen gaat en welke potjes je mogelijk laat liggen.

Wat het Nibud ziet bij uitwonende studenten

Op het eerste gezicht is er weinig veranderd. 58 procent van alle studenten zegt makkelijk rond te komen, ongeveer een op de tien komt moeilijk rond. Maar dat gemiddelde wordt gunstiger doordat steeds meer studenten bij hun ouders blijven wonen. Kijk je alleen naar wie op kamers zit, dan zie je de verschuiving. In 2024 had 12 procent van de uitwonende studenten moeite om rond te komen, in 2026 is dat 14 procent.

Dat komt van twee kanten. De uitgaven stijgen, en tegelijk krijgen studenten minder van thuis. Volgens het Nibud krijgt nog maar de helft van de studenten geld van hun ouders, en uitwonende studenten krijgen gemiddeld zo’n 18 euro per maand minder dan twee jaar geleden. Het gat wordt vooral gedicht met werk. Een student werkt nu gemiddeld 14 uur per week naast de studie, een uur meer dan in 2024.

Over het lenen bij DUO schreven we vorige week al, in ons stuk over studenten die minder vaak maar wel meer lenen. Hier kijken we naar de andere kant van de rekening.

Huur blijft de grootste post

Uitwonende studenten zijn volgens het Nibud gemiddeld 620 euro per maand kwijt aan huur. Leg dat naast het totaal van 1127 euro en je ziet dat ruim de helft van het budget naar het dak boven je hoofd gaat. Studentenvakbond LSVb zegt het in een reactie kort, de grootste uitgave van de student “is en blijft huur”.

Dat maakt huur ook de plek waar het meeste te halen valt. Veel studentenkamers zijn duurder dan volgens het puntenstelsel mag. Met onze uitleg over checken of je te veel kamerhuur betaalt zie je binnen een kwartier of jouw kamer daaronder valt. Zit je erboven, dan kun je bij veel gemeenten terecht, zoals we beschreven in ons stuk over de gemeente inschakelen bij een te hoge huur. Daarnaast is het de moeite waard om de servicekosten na te lopen, want daar zitten vaak posten in die er niet horen.

Na de huur volgen de bekende vaste lasten, zoals zorgverzekering, telefoon, collegegeld en vervoer buiten je studentenreisproduct om. Een overzicht daarvan staat in vaste lasten naast je kamerhuur.

Toeslagen en regelingen die je misschien laat liggen

Het Nibud zegt niet hoeveel studenten een toeslag mislopen. Toch is het zinvol om dit lijstje een keer langs te lopen, want aanvragen gaat nooit vanzelf.

  • Zorgtoeslag. Ben je 18 jaar of ouder en heb je een laag inkomen, dan heb je vaak recht op zorgtoeslag. Op de site van de Belastingdienst doe je een proefberekening.
  • Huurtoeslag. Die geldt in de regel alleen voor een zelfstandige woning, met een eigen voordeur, keuken en toilet. Een kamer met gedeelde voorzieningen valt er meestal buiten, een studio vaak niet. Verhuis je van kamer naar studio, kijk dan opnieuw.
  • Aanvullende beurs. Of je die krijgt hangt af van het inkomen van je ouders. Is hun inkomen gedaald, dan kun je bij DUO vragen om met een recenter jaar te rekenen.
  • Regelingen van je onderwijsinstelling. Hogescholen en universiteiten hebben profileringsfondsen voor studenten die door bijvoorbeeld ziekte of mantelzorg vertraging oplopen. Die zijn vaak onbekend, vraag ernaar bij je studentendecaan.

Wat ons opvalt

Het Nibud laat in het midden waarom ouders minder bijdragen, en dat is eerlijk. Wat wel opvalt, is dat de druk bij de uitwonende student zich opstapelt. Minder steun van thuis, meer uren werken, een hogere rente op de lening en een huur die de helft van het budget opslokt. Studentenorganisatie ISO noemt de basisbeurs niet toereikend voor de hoge huren. Je kunt die huren niet zelf omlaag zetten, maar je kunt wel nagaan of je niet te veel betaalt en of je alles krijgt waar je recht op hebt. Dat levert per maand vaak meer op dan een extra dienst achter de kassa.


Joris Bakker avatar

Samengesteld door