Je loon gaat omhoog en je houdt minder over. Dat klinkt als een rekenfout, maar het is precies wat er volgens een doorrekening van vanmorgen per 1 januari 2027 gebeurt met mensen die parttime op het minimumloon werken. Voor wie zijn kamer betaalt uit een bijbaan is dat geen abstracte belastingdiscussie maar gewoon het bedrag dat eind januari op je rekening staat.
Wat de doorrekening zegt
Salarisplatform Youforce heeft de Prinsjesdagplannen omgezet in nettolonen. NU.nl zette de uitkomsten op een rij: wie 32 uur per week tegen het minimumloon werkt, gaat er per 1 januari 11,83 euro netto per maand op achteruit. Bij een contract van 24 uur is dat 5,16 euro per maand minder.
Daarboven ziet het er anders uit. Wie modaal verdient, houdt 1,25 euro per maand meer over, en fulltimers gaan er 17,17 euro per maand op vooruit. Wie twee keer modaal verdient levert juist weer in: 30,50 euro per maand. De koopkracht van Nederland als geheel daalt volgens de begroting met 0,1 procent.
Op jaarbasis gaat het bij die 32-urige om zo’n 142 euro, bij 24 uur om ruim 60 euro. Dat is geen bedrag waar je je studie voor omgooit, maar het is wel ongeveer een maand boodschappen of het eigen risico dat je toch al opzij moest zetten. Bij dit soort doorrekeningen zie je vaker dat de bedragen klein ogen tot je ze naast een studentenbudget legt, waar de marge tussen inkomsten en vaste lasten sowieso dun is.
Het patroon is dus geen rechte lijn. Precies in de hoek waar de meeste studenten zitten, parttime en onderaan de loonschaal, valt het negatief uit.
Waarom juist de laagste lonen inleveren
De verklaring zit in de arbeidskorting, de korting op je loonbelasting die je krijgt omdat je werkt. Die korting loopt niet gelijk op met je inkomen: hij bouwt op naarmate je meer verdient, bereikt een top en neemt daarna weer af. Wie weinig uren maakt tegen een laag uurloon, bouwt volgens Youforce een relatief lage arbeidskorting op. Gaat de loonheffing omhoog, dan is er bij die groep dus minder korting om die verhoging mee op te vangen, en dan blijft er onder de streep minder over.
Dat is de systematiek en niet een bewust besluit om parttimers te pakken, maar het effect is er niet minder om. Wat mij hierin stoort is de timing: dit is dezelfde groep die de afgelopen jaren de huurverhogingen en de energierekening voor de kiezen kreeg, en die nu te horen krijgt dat het verschil in haar geval een paar euro de verkeerde kant op is.
Waarom deze cijfers bij jou anders kunnen uitpakken
Drie kanttekeningen, en die zijn voor studenten belangrijker dan voor wie dan ook.
Ten eerste gaan deze berekeningen over het volwassen minimumloon. Ben je jonger dan 21, dan verdien je het jeugdloon, dat lager ligt, en dan gelden deze bedragen niet één op één voor jou. Over de discussie daarover schreven we eerder in ons stuk over het voorstel om de jeugdlonen af te schaffen.
Ten tweede lopen de bedragen mee met je uren. Het verschil tussen 32 uur en 24 uur in de doorrekening is meer dan een halvering van het effect, dus wie tien of twaalf uur per week werkt naast zijn studie, zit een stuk dichter bij nul dan bij die 11,83 euro. Klein bedrag, maar wel de verkeerde kant op.
Ten derde zijn deze cijfers niet definitief. De minimumlonen worden per 1 januari nog geïndexeerd, ze stijgen dan mee met de inflatie, en die verhoging zit nog niet in de berekening. Bovendien heeft de coalitie geen meerderheid in de Tweede Kamer, dus er kan tijdens de onderhandelingen nog van alles veranderen.
Wat je er nu aan kunt doen
Op de loonheffing heb je geen invloed, op de rest wel. Kijk of je zorgtoeslag nog klopt met je huidige inkomen, want daar zit voor een student meer winst dan in een paar euro nettoloon. Vraag je werkgever of hij je reiskosten vergoedt, want die vergoeding is onbelast en telt dus voor honderd procent. En als je meer uren gaat maken om dit op te vangen, reken dan eerst uit wat dat met je toeslagen doet: bij studenten die in het najaar ineens veel gaan werken, komt de rekening daarvoor vaak een jaar later.
Het grotere plaatje, met de huurtoeslag, de zorgpremie en de woonplannen, staat in onze vooruitblik op Prinsjesdag. De nettolonen zijn daar maar één onderdeel van, en zeker niet het onderdeel waar je zelf het meeste aan kunt veranderen.
