Wie dit jaar of volgend jaar een studie kiest, hoort steeds vaker het woord talentstrategie vallen. Het kabinet wil meer jongeren opleiden voor sectoren waar mensen tekortkomen en voor een paar domeinen die het strategisch belangrijk vindt. De grote vraag onder scholieren en studenten was of Den Haag je straks een richting op zou sturen. Het antwoord is voorlopig nee, al word je wel vaker een bepaalde kant op gewenkt.
Dat blijkt uit voorstellen die universiteiten, hogescholen en mbo-scholen bij het ministerie van Onderwijs hebben ingeleverd. Cursor, het blad van de TU Eindhoven, zette op 7 oktober 2026 op een rij wat erin staat. Hieronder lees je wat er verandert, wat juist blijft zoals het is, en wat je ermee doet als je nog twijfelt.
Wat het kabinet wil met de talentstrategie
Het kabinet presenteerde de talentstrategie vlak voor de zomer van 2026. De gedachte is simpel. De arbeidsmarkt is krap en verandert snel, dus moet het onderwijs meer mensen afleveren voor sectoren met personeelstekorten. Daarnaast noemt het kabinet vier domeinen die het strategisch belangrijk vindt, namelijk AI, veiligheid, energie en biotech.
Toen de minister van Onderwijs het plan aankondigde, schrokken studenten. Zou je straks worden aangemoedigd om techniek te kiezen in plaats van economie, of zou een opleiding die het kabinet minder nuttig vindt het moeilijker krijgen? Minister Rianne Letschert beloofde op 1 september al dat de vrije studiekeuze overeind blijft. De voorstellen van de onderwijsinstellingen bevestigen dat beeld.
Geen verplichting, wel zelfregie
Op maandag 5 oktober maakte het ministerie bekend dat het de voorstellen van mbo, hbo en universiteiten heeft ontvangen. De instellingen zeggen dat ze veel kunnen bereiken zonder nieuwe wetten of verplichte maatregelen. Ze willen het oplossen met zelfregie, op dezelfde manier als ze een paar jaar geleden de instroom van internationale studenten zelf zijn gaan afremmen. Hoe dat in de praktijk uitpakte, zag je in Rotterdam, waar het aantal internationale studenten direct doorwerkte in de kamerjacht.
De minister reageerde positief en praat verder met de instellingen en werkgevers. Voor jou betekent dit dat er geen quotum komt per studierichting en geen loting omdat een opleiding niet in het rijtje van het kabinet past. Je kiest zelf, net als vorig jaar.
Wat universiteiten en hogescholen gaan doen
Volgens het overzicht van het Hoger Onderwijs Persbureau, dat Cursor overnam, komen de instellingen met deze toezeggingen.
- Universiteiten bekijken de lesprogramma’s van al hun opleidingen om te zien of er genoeg aandacht is voor digitalisering en AI. Dat geldt dus ook als je geschiedenis of rechten gaat doen.
- Opleidingen gaan vaker opdrachten maken waarin studenten uit verschillende vakgebieden samenwerken, en ondernemerschap krijgt een grotere plek.
- Universiteiten willen studenten vaker interesseren voor techniek, zorg en onderwijs, door die opleidingen aantrekkelijker te maken en er meer plekken te creëren.
- Opleidingen met tekorten die nu maar een beperkt aantal studenten toelaten, zouden extra geld moeten krijgen om te groeien.
- Hogescholen denken aan nieuwe masters en cursussen rond energie, veiligheid, AI en biotech, en aan meer praktijkgericht onderzoek op die terreinen.
Er kwam op dezelfde dag nog een besluit bij. De omstreden taaltoets verdwijnt uit het wetsvoorstel Wet Internationalisering in Balans. Hogescholen en universiteiten blijven dus zelf bepalen welke opleidingen ze in het Engels aanbieden.
Wat dit betekent als je nog moet kiezen
Eerlijk gezegd verandert er voor de meeste scholieren op korte termijn weinig. Je mag nog steeds kiezen wat je wilt, en de opleiding die je op het oog hebt verdwijnt niet omdat hij niet over AI of energie gaat. Wat je wel gaat merken, is de werving. Reken op meer voorlichting, campagnes en open dagen waarin techniek, zorg en onderwijs extra in de etalage staan.
Dat hoeft niet verkeerd te zijn, zolang je je er niet door laat opjagen. Een studie kiezen omdat het kabinet die nuttig vindt, is net zo wankel als een studie kiezen omdat je vrienden hem doen. Kijk liever naar wat je drie of vier jaar volhoudt. Twijfel je over de waarde van een opleiding, check dan eerst of hij erkend is, zoals we uitlegden in ons stuk over erkende bachelors en masters.
Een paar punten die nu wel interessant zijn.
- Numerus fixus in techniek of zorg. Wilde je een opleiding met een beperkt aantal plekken in een van de genoemde richtingen, hou dan het nieuws over extra plekken in de gaten. Als het extra geld er komt, kan de capaciteit groeien, maar of dat al voor jouw instroomjaar geldt, is nog niet bekend.
- AI in elk vak. Kies je een niet-technische studie, dan krijg je er waarschijnlijk wel meer digitale vaardigheden bij. Vraag op een open dag hoe de opleiding dat invult.
- Engelstalige opleidingen. Met het schrappen van de taaltoets houden instellingen de vrijheid om Engelstalige programma’s te houden. Daardoor blijven ook die opleidingen gewoon bestaan.
En je kamer?
Hier zit voor kamerzoekers een kanttekening. Als techniekopleidingen echt meer studenten gaan toelaten, komen die vooral terecht in steden waar die opleidingen zitten, zoals Delft, Eindhoven en Enschede. In die steden is een kamer nu al lastig te vinden. Meer studenten zonder meer kamers betekent een strakkere markt, en daar zegt de talentstrategie niets over.
Ga je straks studeren in zo’n stad, begin dan op tijd met zoeken en schrijf je vroeg in bij de studentenhuisvesters. Houd daarnaast het geld in de gaten. De plannen kosten geld terwijl er ook bezuinigingsopties voor het hoger onderwijs op tafel liggen, en welke kant dat op valt bepaalt mede hoeveel extra plekken er werkelijk bijkomen.
Kortom, je studiekeuze blijft van jou. Het kabinet en de instellingen gaan wel harder hun best doen om je richting techniek, zorg en onderwijs te krijgen. Luister naar die verhalen, maar laat je eigen interesse het laatste woord hebben.
